Agentic coding، نسل جدید کدنویسی
کدنویسی با AI در چند سال گذشته سه مرحله داشته. اول autocomplete بود، GitHub Copilot تابع رو کامل میکرد.

کدنویسی با AI در چند سال گذشته سه مرحله داشته. اول autocomplete بود، GitHub Copilot تابع رو کامل میکرد. بعد chat-based coding اومد، از ChatGPT میپرسیدی و کد میگرفتی. حالا نسل سوم اومده: agentic coding. و تفاوتش با دو نسل قبل بنیادیه.
agentic coding یعنی چی؟
در کدنویسی معمولی با AI، تو یه سؤال میپرسی و AI جواب میده. در agentic coding، تو یه هدف میدی و AI خودش مسیر رو طی میکنه:
- فایلهای مرتبط رو پیدا میکنه
- کد رو میخونه و میفهمه
- تغییرات لازم رو تشخیص میده
- پیادهسازی میکنه
- تست اجرا میکنه
- اگه تست fail شد، خودش debugکنه
این loop، برنامهریزی، اجرا، ارزیابی، تنظیم، چیزیه که یه توسعهدهنده در طول روز هزاران بار انجام میده. agentic coding این loop رو برای مسائل تعریفشده خودکار میکنه.
چه ابزارهایی این کار رو میکنن؟
Devin
اولین ادعای «اولین ایجنت برنامهنویس» رو Devin شرکت Cognition در اوایل ۲۰۲۴ کرد. Devin یه محیط کامل داره، ترمینال، مرورگر، ویرایشگر، و میتونه وظایف چندساعته رو مستقل انجام بده. اما گرانقیمته و هنوز برای کارهای پیچیدهٔ واقعی نیاز به نظارت داره.
Claude Code
ابزار Anthropic برای agentic coding. مستقیماً توی ترمینال کار میکنه، کل مخزن رو میخونه، و با git تعامل داره. نقطهٔ قوتش کیفیت استدلال Claude 3.5 Sonnet در مسائل پیچیدهست. نقطهٔ ضعفش: هر session از صفر شروع میشه مگر اینکه خودت کانتکست بدی.
Cursor Agent Mode
Cursor که قبلاً فقط یه ویرایشگر باهوش بود، در ۲۰۲۴ agent mode معرفی کرد. خیلی روون داخل ویرایشگر کار میکنه. برای توسعهدهندهای که میخواد IDE و ایجنت یکی باشن، گزینهٔ خوبیه.
AiraCode
AiraCode ایجنت کدنویسی ایرانیه که برای توسعهدهندهٔ ایرانمستقر ساخته شده. تفاوت اصلیش اینه که پروژه رو در طول زمان میشناسه، معماری، تصمیمهای قبلی، ترجیحاتت. این شناخت پیوسته یعنی هر session از صفر نمیشه.
چه مسائلی رو به ایجنت بده؟
agentic coding همهجا خوب نیست. اینجا یه راهنمای واقعبینانهست:
خوب کار میکنه:
- ریفکتورینگ کد با معیار مشخص («این سرویس رو به ریپازیتوری پترن تبدیل کن»)
- نوشتن تستهای unit برای توابع موجود
- پیادهسازی endpoint جدید با الگوی مشابه موجود
- باگفیکس با پیغام خطای مشخص
- بوایلرپلیت و کد تکراری
هنوز ضعیفه:
- معماری از صفر برای سیستمهای پیچیده
- تصمیمهای trade-off که نیاز به درک کسبوکار داره
- مسائل performance عمیق
- امنیت و cryptography
تغییر ذهنیت: از کپایلت به مدیریت
وقتی از autocomplete به agentic coding میری، ذهنیتت باید عوض بشه. دیگه خودت خطبهخط نمینویسی، مثل یه tech lead فکر میکنی که وظایف واضح تعریف میکنه، خروجی رو review میکنه، و روی کیفیت نهایی تمرکز داره.
این مهارت جدیدیه. «اینتفیس انسان-ایجنت» مهارتیه که باید یاد گرفت:
- وظایف رو به بخشهای قابل تأیید تقسیم کن
- معیار موفقیت واضح تعریف کن («تست باید پاس بشه» بهتر از «درستش کن»)
- هر مرحله رو review کن، اعتماد کورکورانه نکن
- خروجیهای ایجنت رو commit کن و log داشته باش
واقعیت سرعت
تجربهٔ توسعهدهندههایی که agentic coding رو جدی گرفتن نشون میده برای کارهای «مناسب» سرعت ۳ تا ۵ برابر بالاتره. ولی برای کارهای نامناسب، ایجنت میتونه وقتت رو هدر بده، چون بعداً باید خروجی اشتباهش رو درست کنی.
انتخاب درست وظیفه مهمترین مهارته.
همچنین بخوان
ادامهٔ مسیر
همهٔ مقالهها ←
کدنویسی با هوش مصنوعی چیست؟
کدنویسی با هوش مصنوعی یعنی استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLM) بهعنوان همکار مستقیم در فرایند نوشتن، بازبینی، و دیباگ کد.

Claude Code، Anthropic CLI کدنویسی
Claude Code یه ابزار خطفرمانه که Anthropic در اوایل ۲۰۲۵ معرفی کرد، نه یه افزونهٔ IDE، نه یه چتبات ساده.

Cline، autonomous coding agent
یه روز صبح باز کردم VS Code و یه extension نصب کردم که ادعا میکرد «coding agent خودمختار» هست.

آیندهٔ کدنویسی با AI
توسعهٔ نرمافزار داره از یه «مهارت تایپ کردن کد» تبدیل میشه به یه «مهارت هدایت ایجنت». این جملهٔ بزرگیه، اما دادهها پشتشن.
بیشتر در «کدنویسی با AI»
- آیرا کد یا Cursor؟ مقایسهٔ محیط کار، حافظه و هزینه
- مقایسهٔ آیرا کد و GitHub Copilot برای برنامهنویسی
- از جونیور تا سینیور در عصر هوش مصنوعی؛ نقشهای که مسیر رشد را حذف نمیکند
- نقشهٔ رشد Cursor؛ متدی که به یک میلیارد دلار درآمد سالانه رسید
- اولین ۲۰ کاربر محصول را از کجا پیدا کنیم؟ نقشهٔ عملی Base44
- AiraCode اکنون افزونهٔ کروم اختصاصی خودش را دارد: کنترل مرورگر واقعی تو از ترمینال
- جدول کامل قیمت مدلهای هوش مصنوعی برای کدنویسی (آپدیت شهریور ۱۴۰۵)
- Ox Alpha؛ مدل کدنویسی رایگان با کانتکست یک میلیونی و چیزی که باید قبل از استفاده بدونی
- Cursor، ویرایشگر کدنویس هوشمند
- GitHub Copilot، راهنمای کامل
- Windsurf (سابق Codeium)
- آیرا کد چیست؟ دستیار برنامهنویسی با هوش مصنوعی در ترمینال
- استفاده از آیرا کد کنار Cursor؛ راهنمای گردش کار مشترک
- Aider، pair programming روی ترمینال
- Continue.dev، IDE-agnostic AI
- Bolt.new، Lovable و v0، ساخت اپ با پرامپت
- Devin AI، اولین مهندس نرمافزار هوشمند
- Vibe coding چیست؟
- MCP servers برای کدنویسی
- Sub-agents در Claude Code
- Plan mode چیست و چرا اهمیت دارد
- Tab completion هوشمند
- Multi-file edit با AI
- بازبینی کد با هوش مصنوعی (AI Code Review)
- تستنویسی و دیباگ با هوش مصنوعی؛ از خطا تا تست رگرسیون
- پرامپتنویسی برای کدنویسی
- Context-aware refactoring با AI
- AI برای DevOps
- چرا Cursor و Copilot هر روز با یه غریبه میبینندت