پرامپت‌نویسی

پرامپت برای نویسندگی

پرامپت برای نویسندگی — راهنمای فارسی از مجموعهٔ «پرامپت‌نویسی» در وبلاگ آیرا. بازنویسی‌شده با تمرکز روی کاربر ایرانی و روایت شناخت پیوسته.

نوشتهٔ به‌روزرسانی: ۳ دقیقه مطالعه
تصویر مقالهٔ پرامپت برای نویسندگی

بزرگ‌ترین اشتباه توی استفاده از AI برای نوشتن اینه که فکر می‌کنیم باید همه چیز رو به AI بسپاریم. نتیجه‌اش هم مشخصه: متنی که همه‌جا یکسانه، بی‌شخصیته، و هر خواننده‌ای بعد از دو جمله می‌فهمه ماشینی نوشته شده. اما استفاده هوشمند از AI برای نوشتن — یعنی جایی که نویسنده هدایت می‌کنه و AI اجرا می‌کنه — می‌تونه سرعت رو ۳ تا ۵ برابر کنه بدون اینکه کیفیت قربانی بشه.

این مقاله درباره آن نوع دوم است.

اصل اساسی: AI ابزار، تو نویسنده

قبل از هر پرامپتی این رو درونی کن: AI خوب می‌نویسه، ولی نمی‌دونه چرا داری می‌نویسی. نمی‌دونه برند شخصیت تو چیه. نمی‌دونه مخاطبت چه سابقه‌ای داره. نمی‌دونه این مقاله باید با مقاله قبلی چه ربطی داشته باشه.

هر پرامپت نویسندگی خوب این اطلاعات رو در خودش داره.

پرامپت‌های آماده برای انواع نوشتار

مقاله وبلاگ

موضوع: [موضوع دقیق]
مخاطب: [مثلاً کارآفرین ایرانی ۳۰-۴۵ ساله که با استارتاپ آشناست]
هدف مقاله: [اطلاع‌رسانی / متقاعد کردن / آموزش / سرگرمی]
لحن: [رسمی / دوستانه / تحلیلی]
طول: [مثلاً ۸۰۰ کلمه]

این مقاله باید:
- با یه hook قوی شروع بشه که خواننده رو درگیر کنه (نه «در دنیای امروز...»)
- یه ادعای اصلی روشن داشته باشه
- مثال‌های واقعی و ملموس داشته باشه، نه کلیات
- با یه نتیجه‌گیری که کاری خاص رو پیشنهاد بده تموم بشه

چیزی که این مقاله نباید باشه: لیستی از نکات کلیشه‌ای که همه می‌دونن.

پست شبکه اجتماعی (اینستاگرام / لینکدین)

ایده اصلی: [یه جمله]
پلتفرم: [اینستاگرام / لینکدین / توییتر/X]
لحن: [انگیزه‌بخش / آموزشی / داستانی / بحث‌برانگیز]

برای اینستاگرام:
- با یه جمله اول بنویس که بدون کلیک «بیشتر» خواننده رو نگه داره
- کپشن رو با یه سوال یا call to action تموم کن
- هشتگ‌های فارسی مرتبط پیشنهاد بده (۵ تا)

برای لینکدین:
- شخصی و تجربه‌محور بنویس
- data point یا نتیجه قابل اندازه‌گیری داشته باشه
- از bullet point برای خوانایی استفاده کن

ایمیل حرفه‌ای

هدف ایمیل: [مثلاً پیگیری جلسه / معرفی خدمات / درخواست همکاری]
گیرنده: [جایگاه و آشنایی با فرستنده]
لحن: [رسمی / نیمه‌رسمی]
نکات کلیدی که باید پوشش بده: [لیست]

طول: حداکثر ۱۵۰ کلمه. کوتاه‌تر بهتره.
از این‌ها اجتناب کن: «امیدوارم حالتون خوب باشه»، «به استحضار می‌رساند»، «با تشکر و احترام» (این‌ها کلیشه‌ان)

داستان کوتاه یا نوشته خلاقانه

ژانر: [تخیلی / واقع‌گرایانه / ترسناک / ...]
شخصیت اصلی: [توصیف مختصر]
موقعیت: [صحنه شروع]
تنش اصلی: [تضاد یا مشکل که داستان رو پیش می‌بره]
لحن: [تاریک / شاعرانه / طنزآمیز / ...]

داستان باید:
- با صحنه شروع کنه، نه توضیح
- دیالوگ واقعی داشته باشه (نه دیالوگ‌های اعلامیه‌وار)
- یه لحظه تغییر یا آگاهی داشته باشه

طول: [مثلاً ۵۰۰ کلمه]

رزومه و bio حرفه‌ای

اطلاعات من:
- تخصص: [...]
- سال‌های تجربه: [...]
- دستاورد برجسته: [...]
- چیزی که من رو از بقیه متمایز می‌کنه: [...]

هدف این bio: [پروفایل لینکدین / وب‌سایت شخصی / معرفی در رویداد]
مخاطب: [کارفرما / سرمایه‌گذار / همکار]

bio باید:
- با یه جمله قوی معرفی شروع بشه (نه «من X هستم»)
- ارزش ایجادشده رو نشون بده، نه فقط وظیفه
- صدای انسانی داشته باشه، نه CV خشک

تکنیک: نمونه بده تا مدل سبکت رو یاد بگیره

قوی‌ترین تکنیک برای گرفتن متن با صدای خودته:

اینجا چند نمونه از نوشته‌هایم:
[نمونه ۱: ۲-۳ پاراگراف]
[نمونه ۲: ۲-۳ پاراگراف]

با تحلیل این نمونه‌ها:
- سبک نوشتاری من چه ویژگی‌هایی داره؟
- چه کلماتی زیاد استفاده می‌کنم؟
- جملاتم کوتاه‌ان یا بلند؟

حالا با همین سبک، [موضوع] رو بنویس.

اشتباهات رایج

اشتباه ۱: پرامپت کوتاه برای نوشته بلند

«یه مقاله ۱۰۰۰ کلمه‌ای درباره هوش مصنوعی بنویس» — نتیجه: متن کلیشه‌ای که هیچ‌کس نمی‌خونه.

اشتباه ۲: ویرایش نکردن خروجی

AI خوب شروع می‌کنه، ولی هیچ‌وقت تمام‌شده نیست. همیشه ویرایش لازمه.

اشتباه ۳: خواستن همه در یه prompt

به جای یه پرامپت بزرگ برای کل مقاله، این workflow رو امتحان کن: ۱. پرامپت اول: outline بگیر ۲. پرامپت دوم: هر بخش رو جداگانه بنویس ۳. پرامپت سوم: کل متن رو یکپارچه و ویرایش کن

زمانی که آیرا سبک تو رو یادش می‌مونه

وقتی مرتباً با یه ابزار AI می‌نویسی، هر بار که می‌خوای به سبک نوشتاریت اشاره کنی مجبوری از اول توضیح بدی. شناخت پیوسته اینه که AI یادش باشه تو چه نوع نویسنده‌ای هستی، چه مخاطبی داری، و چه لحنی برات راحته — بدون اینکه هر بار بگی.

همچنین بخوان

#پرامپت‌نویسی

نوشتن متن باکیفیت با کمک هوش مصنوعی — گام‌به‌گام

چارچوب نوشتن مقاله، ایمیل، پست شبکهٔ اجتماعی یا متن تبلیغاتی با کمک AI به فارسی.

زمان تخمینی: 10 دقیقه
  1. ۱

    مخاطب را مشخص کنید

    «برای [کیست]؟» سن، حرفه، سطح آشنایی با موضوع. این بیشترین تفاوت کیفیت را می‌سازد.

  2. ۲

    هدف پیام را روشن کنید

    آگاهی، متقاعدسازی، یا اقدام؟ هرکدام لحن و ساختار متفاوت می‌خواهد.

  3. ۳

    یک ساختار درخواست کنید

    بنویسید: «در سه بخش: مشکل، راه‌حل، اقدام». هوش مصنوعی بدون ساختار، پرگویی می‌کند.

  4. ۴

    لحن را اخذ کنید

    «به سبک [نام نویسنده/برند]» یا «صمیمی ولی حرفه‌ای». لحن ایرانی محاوره را مشخص بخواهید: «به سبک محاوره‌ای ایرانی، نه فارسی کتابی».

  5. ۵

    بازنویسی کنید

    بازخورد بدهید: «این تکه را کوتاه‌تر»، «این مثال را عوض کن». هیچ پیش‌نویس اول، نهایی نیست.

ادامهٔ مسیر

همهٔ مقاله‌ها ←

بیشتر در «پرامپت‌نویسی»