پرامپت‌نویسی برای ChatGPT

هر بار که از ChatGPT یه جواب کلیشه‌ای یا نیمه‌کاره گرفتی، احتمالاً مشکل از مدل نبود، از پرامپت بود. پرامپت‌نویسی یه مهارت واقعیه، نه فقط «درست سوال کردن». این مقاله تکنیک‌های اصلی رو توضیح می‌ده و بعدش ۱۰ پرامپت کپی‌پیست‌پذیر فارسی می‌ده که می‌تونی همین الان استفاده کنی.

چرا پرامپت مهمه؟

مدل‌های زبانی، بازتاب دقیق ورودی توئن. ورودی مبهم = خروجی مبهم. ورودی مشخص با نقش، زمینه، و فرمت = خروجی قابل استفاده.

سه اشتباه رایج:

• پرامپت خیلی کوتاهه: «یه ایمیل بنویس» هیچ اطلاعاتی نمی‌ده
• نقش مشخص نیست: AI نمی‌دونه باید مثل یه وکیل جواب بده یا یه نویسنده
• فرمت خروجی نخواستی: جواب می‌تونه essay بشه وقتی تو bullet list می‌خواستی

تکنیک‌های پایه

۱. نقش‌دهی (Role Prompting)

بگو AI کیه:

«تو یه مشاور مالی باتجربه‌ای. به زبان ساده توضیح بده که...»

۲. Few-shot، مثال بده

قبل از درخواستت، یه نمونهٔ ورودی-خروجی بده. مدل الگو رو می‌فهمه:

«اینجا یه نمونه ببین: [ورودی X → خروجی Y]. حالا برای این ورودی جدید خروجی بده: [...]»

۳. Chain of Thought، مرحله به مرحله فکر کن

برای مسائل تحلیلی بگو:

«قبل از جواب دادن، گام به گام فکر کن و استدلالت رو بنویس.»

۴. فرمت خروجی را مشخص کن

«جوابت رو در قالب جدول بده» / «فقط ۵ bullet بنویس» / «در کمتر از ۱۰۰ کلمه»

---

۱۰ پرامپت فارسی کپی‌پیست‌پذیر

کار و بیزنس

۱. خلاصه‌سازی جلسه:

«متن زیر جزئیات یه جلسهٔ کاریه. یه خلاصهٔ ۵ bullet‌ای بنویس که شامل: تصمیم‌های گرفته‌شده، آیتم‌های اکشن، و نقاط باز بشه. لحن رسمی باشه. [متن جلسه را اینجا بچسبان]»

۲. ایمیل حرفه‌ای:

«می‌خوام به [اسم مخاطب] در شرکت [نام شرکت] ایمیل بزنم دربارهٔ [موضوع]. لحن باید محترمانه و مستقیم باشه. نه خیلی رسمی، نه خودمانی. ایمیل کامل رو بنویس، موضوع، سلام، بدنه، و خداحافظی.»

۳. نقد ایده:

«تو یه مشاور بیزنس باتجربه‌ای که صادقانه نقد می‌کنی. ایدهٔ من: [توضیح ایده]. ضعف‌های اصلیش رو بگو، نه فقط تعریف. بعد پیشنهاد بده چطور بشه بهترش کرد.»

تحصیل و یادگیری

۴. توضیح ساده:

«مفهوم [X] رو برام توضیح بده، انگار که دارم با یه دانش‌آموز دبیرستانی حرف می‌زنی. از مثال روزمره ایرانی استفاده کن. بعد یه سوال بپرس که ببینی فهمیدم یا نه.»

۵. تمرین زبان:

«می‌خوام انگلیسی محاوره‌ای یاد بگیرم. یه گفتگوی کوتاه بنویس در موقعیت [مثلاً: در یه مصاحبه شغلی]. بعد هر جمله رو با ترجمهٔ فارسی و نکتهٔ گرامری بنویس.»

۶. برنامه مطالعاتی:

«می‌خوام [موضوع] رو در [مدت زمان] یاد بگیرم. هر روز [ساعت] وقت دارم. یه برنامهٔ مطالعاتی هفته‌به‌هفته بده که از پایه شروع کنه و منابع رایگان معرفی کنه.»

خلاقیت و نوشتن

۷. پست اینستاگرام:

«یه کپشن اینستاگرام فارسی بنویس برای عکس [توضیح عکس]. لحن: [گرم/انگیزشی/طنز]. طولش: ۴-۵ خط. آخرش ۳ تا هشتگ مرتبط بده.»

۸. بازنویسی متن:

«این متن رو برام بازنویسی کن. لحنش رو از رسمی به محاورهٔ دوستانه عوض کن ولی محتوا دست نخوره: [متن اصلی]»

کدنویسی

۹. بررسی کد:

«این کد پایتون رو بررسی کن. دنبال bug، مشکل performanc، و جاهایی که می‌شه خواناتر نوشت باش. توضیح بده چی ایراد داره و نسخهٔ بهتر رو بنویس: [کد]»

۱۰. تبدیل زبان:

«این تابع جاوااسکریپت رو به پایتون ترجمه کن. type hintها و docstring اضافه کن. اگه چیزی در پایتون متفاوت کار می‌کنه توضیح بده: [کد]»

---

وقتی آیرا پرامپت کمتری می‌خواد

یه نکتهٔ مهم: هرچی AI بیشتر تو رو بشناسه، پرامپت‌هات می‌تونن کوتاه‌تر بشن. «برام یه ایمیل بنویس» در دهن آدم بی‌معنیه، ولی اگه AI بدونه تو در چه حوزه‌ای کار می‌کنی، چه لحنی داری، و با کی ایمیل می‌زنی، همین پرامپت کوتاه جواب می‌ده.

این همون شناخت پیوسته هست که آیراچت روش کار می‌کنه، یه مدل شناختی از تو که با زمان عمیق‌تر می‌شه.

برای مجموعه کامل‌تر، ۱۰۰ پرامپت فارسی رو هم ببین.

همچنین بخوان

• ۱۰۰ پرامپت برتر فارسی
• پرامپت‌نویسی برای کدنویسی
• پرامپت‌نویسی برای نوشتن
• شناخت پیوسته، چرا آیرا فراموش نمی‌کنه

---

پرامپت‌نویسی مهارت عملی‌ه، هر چقدر بیشتر تست کنی، سریع‌تر بهتر می‌شی. شروع کن با آیراچت، بدون نیاز به VPN، با پرداخت تومانی.

آیرا تو رو می‌شناسه؛ یادشم نمی‌ره.